Çocuk Psikiyatri Doktoru; bebek, çocuk ve ergen psikiyatri alanında değerlendirme, terapi ve danışmanlık hizmeti sunar.

Sosyal Medya

Öğrenme Güçlüğünde Aile Tutumu: Yanlış Bilinenler ve Doğru Yaklaşım

  • Anasayfa
  • Blog
  • Öğrenme Güçlüğünde Aile Tutumu: Yanlış Bilinenler ve Doğru Yaklaşım
Öğrenme Güçlüğünde Aile Tutumu: Yanlış Bilinenler ve Doğru Yaklaşım

Öğrenme Güçlüğünde Aile Tutumu: Yanlış Bilinenler ve Doğru Yaklaşım

Öğrenme güçlüğünde aile tutumu, çocuğun akademik becerilerde yaşadığı zorlukları anlamaya çalışmak, onu suçlamadan desteklemek ve ihtiyaçlarına uygun öğrenme koşulları oluşturmaktır. Okuma, yazma veya matematikte zorlanmak her zaman isteksizlik ya da yeterince çalışmamak anlamına gelmez. Çocuğun güçlü yönlerini fark etmek, okul ile iş birliği kurmak ve gerektiğinde profesyonel değerlendirme almak önemlidir.

Çocuğunun derslerde zorlandığını gören aileler bazen daha fazla çalışmanın veya daha sık tekrar yapmanın yeterli olacağını düşünebilir. Ancak öğrenme güçlükleri, çocuğun hangi beceride ve neden zorlandığı anlaşılmadan yalnızca çalışma süresi artırılarak çözülemeyebilir.

Bu süreçte ailelerin benimsediği yaklaşım, çocuğun öğrenmeye yönelik tutumunu ve kendisini nasıl değerlendirdiğini etkileyebilir.

Öğrenme Güçlüğünde Aile Tutumu Neden Önemlidir?

Özgül öğrenme güçlüğü; okuma, yazılı anlatım veya matematik gibi akademik becerilerde belirgin ve devam eden güçlüklerle ilişkili nörogelişimsel bir durumdur. Ancak öğrenme sırasında zorlanan her çocukta özgül öğrenme güçlüğü bulunduğu söylenemez.

Çocuğun eğitim deneyimleri, dil becerileri, dikkat, duyusal sağlık ve diğer gelişimsel özellikleri değerlendirmede dikkate alınmalıdır.

Aile tutumu, öğrenme güçlüğünün tek başına nedeni değildir. Bununla birlikte çocuğun yaşadığı güçlükleri nasıl anlamlandırdığını, yardım istemeye ne kadar açık olduğunu ve öğrenme etkinliklerine yaklaşımını etkileyebilir.

Sürekli eleştirilen veya başka çocuklarla karşılaştırılan bir çocuk, zamanla yapamayacağına inanabilir. Buna karşılık güçlükleri anlaşılmaya çalışılan ve ilerlemesi fark edilen bir çocuk, ihtiyaç duyduğu desteği kabul etmeye daha açık olabilir.

Bu nedenle hedef yalnızca notları yükseltmek değil, çocuğun öğrenme sürecine güvenli ve destekleyici bir ortam sağlamaktır.

Yanlış: Öğrenme Güçlüğü Tembellikten Kaynaklanır

Bir çocuğun aynı kelimeyi defalarca yanlış okuması veya yazılı ödevini tamamlamakta zorlanması, mutlaka yeterince çaba göstermediği anlamına gelmez.

Öğrenme güçlüğü yaşayan bazı çocuklar, yaşıtlarının daha kolay gerçekleştirdiği akademik görevler için daha fazla zihinsel çaba harcayabilir. Bu durum zamanla yorulma, isteksizlik veya ödevden kaçınma şeklinde görülebilir.

“İsteseydin yapardın” ya da “Biraz daha dikkat etsen çözersin” gibi ifadeler, çocuğun yaşadığı gerçek güçlüğü açıklamayabilir.

Daha destekleyici bir yaklaşım, çocuğun hangi aşamada zorlandığını anlamaya çalışmaktır.

Örneğin “Neden hâlâ okuyamıyorsun?” yerine “Bu kelimeyi okurken hangi bölüm seni zorladı?” diye sormak, güçlüğü daha somut hale getirebilir.

Çocuğun çabasını fark etmek önemlidir; ancak çaba göstermesinin tek başına bütün öğrenme güçlüklerini ortadan kaldıracağı düşünülmemelidir.

Yanlış: Daha Fazla Ödev Yapmak Her Zaman Yeterlidir

Öğrenme güçlüğü yaşayan bir çocuğa sürekli aynı ödevi tekrar ettirmek her zaman beklenen ilerlemeyi sağlamayabilir.

Örneğin sözcükleri doğru okumakta zorlanan bir çocuk için yalnızca daha uzun süre kitap okutmak, ihtiyaç duyduğu temel okuma becerilerinin uygun biçimde öğretilmesinin yerini tutmaz.

Bazı çocuklar açık, sistematik ve bireysel ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş eğitimsel desteğe gereksinim duyabilir.

Evde ailelerin rolü, eğitimsel değerlendirme ve öğretim sürecinin bütün sorumluluğunu üstlenmek değildir. Öğrenmeyi destekleyen bir ortam oluşturmak ve çocuğun ihtiyaçlarına uygun önerileri günlük yaşama taşımaktır.

Ödev süresini uzatmak yerine görevin hangi bölümünün zorlayıcı olduğunu belirlemek, uygun molalara yer vermek ve öğretmenle iletişim kurmak daha anlamlı olabilir.

Burada önemli olan çalışmanın yalnızca miktarı değil, çocuğun ihtiyacına uygunluğudur.

Yanlış: Öğrenme Güçlüğü Düşük Zekâ Anlamına Gelir

Öğrenme güçlüğü, çocuğun bütün alanlarda yetersiz olduğu anlamına gelmez.

Bir çocuk okuma veya yazmada belirgin biçimde zorlanırken sözel anlatım, görsel düşünme, müzik, spor veya başka alanlarda güçlü beceriler gösterebilir.

Akademik başarı ile genel zihinsel kapasite aynı kavram değildir. Öğrenme güçlüğünün değerlendirilmesinde çocuğun farklı bilişsel, gelişimsel ve akademik özellikleri birlikte ele alınır.

Ailelerin yalnızca düşük notlara odaklanması, çocuğun güçlü yönlerinin gözden kaçmasına neden olabilir.

Çocuğun ilgi duyduğu ve kendisini başarılı hissettiği etkinliklere zaman ayırmak, öz güvenini destekleyebilir.

Güçlü yönlere dikkat etmek, akademik güçlüklerin göz ardı edilmesi anlamına gelmez. Amaç, çocuğun kendisini yalnızca zorlandığı dersler üzerinden tanımlamasını önlemektir.

Yanlış: Başka Çocuklarla Karşılaştırmak Motive Eder

“Kardeşin aynı yaşta daha iyi okuyordu” veya “Arkadaşların bu soruları çözebiliyor” gibi karşılaştırmalar, çocuğa beklenen motivasyonu sağlamayabilir.

Her çocuğun öğrenme hızı, güçlü yönleri ve destek ihtiyaçları farklıdır. Başkalarının performansını sürekli ölçüt olarak kullanmak, çocuğun kendi gelişimini fark etmesini zorlaştırabilir.

Bunun yerine çocuğun önceki becerileriyle şimdiki durumunu karşılaştırmak daha yapıcı olabilir.

Örneğin daha önce kısa bir metni tamamlamakta zorlanan çocuğun artık metnin belirli bir bölümünü daha rahat okuyabilmesi, ilerlemenin somut bir göstergesidir.

Aileler sonuç kadar sürece de dikkat edebilir. Ancak yalnızca “Çok çalıştın” demek yerine hangi beceride gelişme görüldüğünü açıklamak, geri bildirimi daha anlamlı hale getirebilir.

Yanlış: Zamanla Kendiliğinden Geçer, Destek Gerekmez

Çocukların öğrenme becerileri farklı hızlarda gelişebilir. Bununla birlikte belirgin ve devam eden akademik güçlüklerin yalnızca zaman geçmesiyle ortadan kalkacağı varsayılmamalıdır.

Çocuk okuma, yazma veya matematikte uzun süredir zorlanıyorsa ve bu durum okul yaşamını etkiliyorsa değerlendirme ihtiyacı gündeme gelebilir.

Uygun eğitimsel destek, çocuğun hangi becerilerde zorlandığına göre planlanmalıdır. Her çocuk için aynı yöntem veya aynı çalışma süresi uygun olmayabilir.

Öğrenme güçlüğünün değerlendirilmesi ve disleksiyle ilişkili belirtiler hakkında öğrenme güçlüğü (disleksi) sayfasından daha ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.

Evde Öğrenme Sürecini Destekleyen Aile Yaklaşımı Nasıl Olmalı?

Evde destekleyici bir öğrenme ortamı oluşturmak, çocuğun bütün ödevlerini ebeveynin yönetmesi anlamına gelmez. Öncelik, öğrenme etkinliklerinin sürekli bir çatışma kaynağına dönüşmesini önlemektir.

Aşağıdaki karşılaştırma, ailelerin günlük iletişimde kullanabilecekleri farklı yaklaşımları gösterir.

Kaçınılabilecek yaklaşım Daha destekleyici alternatif
“Dikkat etsen hemen yaparsın.” “Hangi bölümde zorlandığını birlikte anlayalım.”
“Arkadaşların bitirdi, sen neden bitiremedin?” “Bu görevde önceki denemene göre neler değişti?”
“Yanlış yapana kadar tekrar edeceğiz.” “Zorlandığın kısmı belirleyip uygun destek alalım.”
“Bu dersi yapamıyorsan hiçbir şeyi yapamazsın.” “Zorlandığın alanlar var, iyi yaptığın şeyler de var.”
“Ödev bitmeden başka hiçbir şey yapamazsın.” “Çalışmayı ve dinlenmeyi daha uygun biçimde planlayalım.”

Ailelerin öğretmen tarafından önerilen çalışma düzenini dikkate alması, görevleri çocuğun kapasitesine uygun biçimde planlaması ve öğrenme dışındaki ilgi alanlarına da yer vermesi yararlı olabilir.

Bunun yanında çocuğun duygularını dinlemek önemlidir. Ödev sırasında öfkelenmesi veya üzülmesi her zaman kurallara karşı gelmek istediği anlamına gelmeyebilir.

Çocuğun yaşadığı hayal kırıklığını anlamaya çalışmak, öğrenme güçlüğünü ortadan kaldırmaz; ancak destek sürecinin daha yapıcı ilerlemesine katkı sağlayabilir.

Aile ve Öğretmen İş Birliği Nasıl Kurulabilir?

Öğrenme güçlükleri okulda ve evde farklı biçimlerde ortaya çıkabilir.

Örneğin çocuk evde birebir destek aldığında bir görevi tamamlayabilirken sınıfta süre sınırlaması olduğunda zorlanabilir. Başka bir çocuk ise okulda kısa görevleri yapabilmesine rağmen uzun ödevlerde güçlük yaşayabilir.

Bu nedenle aile ve öğretmen gözlemlerinin birlikte ele alınması önemlidir.

Öğretmenle yapılacak görüşmede yalnızca notların neden düşük olduğu değil; çocuğun hangi becerilerde zorlandığı, hangi desteklerden yararlandığı ve ilerlemenin nasıl takip edileceği de konuşulabilir.

Aileler okuldan gelen bilgileri çocuğu suçlamak için değil, ihtiyaçlarını daha açık anlamak için kullanmalıdır.

Gerektiğinde çocuk ve ergen psikiyatrisi, eğitim uzmanları ve diğer ilgili sağlık profesyonellerinin değerlendirmeleri de destek planına katkı sağlayabilir.

Hangi Durumlarda Profesyonel Değerlendirme Düşünülmelidir?

Çocuğun okuma, yazma veya matematik becerilerindeki güçlükler belirgin biçimde devam ediyor, okul yaşamını etkiliyor ya da uygun eğitimsel desteğe rağmen sürüyorsa profesyonel değerlendirme düşünülebilir.

Özellikle öğrenme güçlüğüne dikkat, dil gelişimi veya duygusal durumla ilgili başka güçlükler eşlik ediyorsa çocuğun ihtiyaçlarının daha geniş kapsamda ele alınması yararlı olabilir.

Dikkatle ilgili belirtiler hakkında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu sayfasından bilgi alınabilir.

Çocuğun gelişimsel özelliklerinin birden fazla alanda değerlendirilmesi gerektiğinde çocuk gelişim değerlendirme süreci hakkında da bilgi edinilebilir.

Öğrenme güçlüğünde ailelerin her sorunu kendi başlarına çözmesi beklenmez. Çocuğun yaşadığı zorlukları anlamaya çalışmak, güçlü yönlerini desteklemek ve ihtiyaç duyduğu eğitsel veya klinik yardıma ulaşmasını sağlamak önemli adımlardır.

Çocukların öğrenme deneyimlerini yalnızca sınav sonuçlarıyla değerlendirmemek gerekir. Akademik gelişimin yanında kendilerine duydukları güven, sosyal ilişkileri ve öğrenmeye yönelik motivasyonları da önem taşır.

Hemen Bilgi Al
Hemen Ara WhatsApp