Alışkanlığı Tersine Çevirme Tedavisi

Alışkanlığı Tersine Çevirme Tedavisi

Alışkanlığı tersine çevirme tedavisi, daha çok tersine alışkanlık kazandırma eğitimi olarak da bilinen bir davranış terapisidir. Terapinin amacı Tourette sendromu sonrasında ortaya çıkan tik sorununa çözüm bulmak ve tiklerin ortaya çıkma sıklığını azaltmaktır. Alışkanlığı tersine çevirme tedavisi tüm dünyada uygulanan etkin tedavilerden biridir. Kişilerde ortaya çıkan dürtü kontrol bozukluklarının tedavisinde kullanılan yöntem sıklıkla tercih edilmektedir.

Alışkanlığı Tersine Çevirme Tedavisi Ne Zaman Uygulanır?

Alışkanlığı tersine çevirme tedavisi genellikle çocuk yaşta ortaya çıkan tik sorunu ve Tourette Sendromunun tedavisinde etkin olarak kullanılan bir yöntemdir. Bu rahatsızlıklar anksiyete bozukluğu gibi farklı rahatsızlıklar ile birlikte ortaya çıkabilmektedir. Alışkanlığı tersine çevirme tedavisi sadece Tourette Sendromu gibi rahatsızlarda kullanılmaz. Günlük hayatta ortaya çıkan birçok tekrar eden davranış bulunmaktadır. Bu davranışlardan bazıları ise bir çoğumuzun rastladığı; yara yüzeyini kaldırmak, tırnak yemek, burun karıştırmak, parmak emmek gibi davranışlardır. Bu ve bunun gibi davranışların alışkanlık haline geldiği durumlarda da alışkanlığı tersine çevirme tedavisi uygulanabilmektedir.

Genellikle kişilerin farkında bile olmadan yaptığı davranışların tedavisinde kullanılan alışkanlığı tersine çevirme tedavisi aslında birçok kişi tarafından ihtiyaç duyulan bir tedavidir. Bu tarz tekrar eden davranışların gerçekleştirilme nedeni kişilerin rahatlama istekleridir. Farkındalık eğitimi ile birlikte tüm bu tekrar eden davranışlardan kurtulmak için yardımcı eğitimler verilmektedir.

Alışkanlığı Tersine Çevirme Tedavisi Nasıl Yapılır?

Alışkanlığı tersine çevirme tedavisi belli aşamalar ile uygulanır. Tedavi uygulanırken ilk aşama terapist ile hasta arasında iş birliği sağlanmasıdır. Hastanın tedavisinde alışkanlıktan kurtulmayı istemesi önemlidir. Hastaya kendi durumu hakkında bilgi verilerek tedavi sürecinde iş birliği yapması terapisti tarafından istenir. Daha sonra yapılması gereken aşama ise tekrarlayan davranışların ortaya çıkarılmasıdır. Tekrarlayan davranışların sıklığı ve şiddeti terapist tarafından belirlenerek uygun tedavi yöntemleri uygulanır. Tekrar eden davranışların tedavisinde hasta davranışı tekrar ettiği için uyarılmaz. Aksine hastanın davranışı tekrar ettiğini kendisinin fark etmesi beklenir ve teşvik edilir. Böylece hastanın farkındalık kazanması ve davranışları tekrarlamaktan kaçınması için kimseye ihtiyacı olmaması sağlanmış olur. Beraberinde her seansta tedaviye devam edilir ve alışkanlığı tersine çevirme tedavisi terapistin alışkanlığın son bulduğuna kanaat getirmesi ile son bulur. Aralıklı olarak kontroller hastanın durumuna bağlı olarak gerçekleştirilebilir.

Çevrenizdeki bir çok kişiden, çocuğumuzdan yaptığı davranışın farkında bile olmadığını, bir anda yapıverdiğini, kendini hep o davranışı yapıyorken bulduğuna benzer şeyler duymuşuzdur ya da buna benzer deneyimleri bir çok defa kendimizde yaşamışızdır. Çoğu zaman tik bozukluklarında, kaş, saç, yara yolma gibi davranış sorunlarında buna benzer davranış kalıplarını görürüz. Alışkanlığı tersine çevirme tedavisinde kişiye değiştirilmek istenen davranışın öncesinde oluşan, duyumsamayla ilgili farkındalığı arttırılmaya çalışılır. Sonrasında bu öncül his farkındalık düzeyine geldiğinde başka bir davranışla (çoğu zaman daha az fonksiyon bozucu) yer değiştirilmesi istenir. Böylece olumsuz davranışla mücadele eden kişinin kendini kontrol etme becerileri artmış olur. Bu eğitim birkaç aşamadan oluşmaktadır. Bu basamaklar öncelikle seans içinde uygulanır sonrasında ev ödevi olarak danışana evde uygulaması için verilir.