Dürtüsellik ve Öz-Denetim: "Düşünmeden Hareket Eden" Çocuklar
Birçok aile çocuğunun zeki olduğunu ama "fren mekanizmasının" çalışmadığını söyler. Dürtüsellik, sadece DEHB'nin bir parçası değil, bazen başlı başına bir yürütücü işlev sorunudur.
Nörobiyolojik Temel: Fren Sistemi (İnhibisyon)
Beynimizin ön bölgesi olan Prefrontal Korteks, davranışlarımızı denetleyen bir trafik polisi gibidir. Dürtüsel çocuklarda bu bölge, limbik sistemden (duygular) gelen ani isteklere karşı yeterince hızlı "dur" diyemez.
Günlük Hayatta Dürtüsellik Sinyalleri
• Sorunun sonunu beklemeden cevap verme.
• Sırasını beklemekte zorlanma ve sürekli başkalarının sözünü kesme.
• Tehlikeleri öngörememe (yüksekten atlama, yola fırlama).
• Hayal kırıklığına karşı çok düşük tolerans; istediği hemen olmazsa büyük öfke duyma.
Strateji: "Dur-Düşün-Uygula" Kasını Geliştirmek
Dürtüsel çocuklara sürekli "yapma" demek işe yaramaz. Bunun yerine onlara bilişsel molalar öğretilmelidir. Görsel ipuçları kullanmak, davranışın sonucunu önceden hayal etmesini sağlayacak oyunlar oynamak ve dürtü kontrolünü başardığı anları (küçük de olsa) anında ödüllendirmek, beyindeki bu bağlantıları güçlendirir.
