Çankaya Çocuk Psikiyatri Doktoru Hakkında Yanlış Bilinenler

Çankaya çocuk psikiyatri doktoru araştıran ailelerin bilmesi gereken temel nokta, çocuk psikiyatrisi değerlendirmesinin tek bir test, tek görüşme veya otomatik ilaç kararı olmadığıdır. Çocuğun gelişimi, yaşadığı güçlüğün günlük yaşama etkisi, aile ve okul ortamındaki gözlemler ile kendi anlatımı gerektiği ölçüde birlikte değerlendirilir.

Yanlış: Çocuk Psikiyatrisine Yalnızca Çok Ciddi Sorunlarda Başvurulur

Çocuk ve ergen psikiyatrisi yalnızca ağır veya acil ruhsal sorunların değerlendirildiği bir alan değildir.

Aileler; uzun süren kaygı, okul uyumunda güçlük, dikkat ve öğrenmeyle ilişkili sorunlar, davranış değişiklikleri, gelişimsel farklılıklar, arkadaş ilişkilerindeki zorlanmalar veya ergenlik dönemindeki belirgin duygusal değişiklikler nedeniyle de değerlendirme ihtiyacı duyabilir.

Burada önemli olan tek bir davranışın görülmesi değildir. Güçlüğün ne kadar süredir devam ettiği, çocuğun yaşına ve gelişim dönemine göre ne kadar belirgin olduğu ve günlük yaşamını ne ölçüde etkilediği birlikte düşünülmelidir.

Bir çocukta birkaç gün süren isteksizlik ile aylar boyunca okul yaşamını ve aile ilişkilerini etkileyen belirgin bir değişiklik aynı şekilde değerlendirilmez.

Bu nedenle ailelerin kendi başına tanı koymaya çalışmasından çok, gözlemledikleri değişimin süresini ve günlük yaşama etkisini takip etmeleri daha anlamlıdır.

Yanlış: İlk Görüşmede Mutlaka Kesin Tanı Konur

Çocuk ve ergen psikiyatrisi değerlendirmesinde ilk görüşmenin sonunda her zaman kesin bir tanıya ulaşılması gerekmez.

Bazı başvurularda sorun alanı ilk değerlendirmede büyük ölçüde anlaşılabilir. Bazı durumlarda ise çocuğun gelişim öyküsünün ayrıntılandırılması, önceki değerlendirmelerin incelenmesi, okuldan bilgi alınması veya ek görüşmeler yapılması gerekebilir.

Çocukların davranışları bulundukları ortama göre de değişebilir. Evde belirgin biçimde görülen bir güçlük okulda fark edilmeyebilir veya okulda gözlenen bir durum aile tarafından görülmeyebilir.

Bu nedenle değerlendirmede hızdan çok yeterli bilgiye ulaşmak önemlidir.

Tanının amacı çocuğa mümkün olan en kısa sürede bir etiket koymak değil; yaşadığı güçlüğün niteliğini ve ihtiyaçlarını doğru biçimde anlamaktır.

Yanlış: Her Çocuğa Mutlaka Psikolojik veya Gelişim Testi Yapılır

Her çocuk psikiyatrisi başvurusunda aynı testlerin uygulanması gerekmez.

Psikolojik, gelişimsel veya bilişsel değerlendirme araçları belirli klinik sorulara yanıt aramak için kullanılabilir. Hangi aracın gerekli olduğu çocuğun yaşı, başvuru nedeni, gözlenen belirtiler ve değerlendirmede ortaya çıkan ihtiyaçlara göre değişir.

Örneğin gelişim, dikkat, öğrenme veya bilişsel becerilerle ilgili belirli bir soru olduğunda uygun bir değerlendirme aracı yararlı olabilir. Başka bir çocukta ise böyle bir teste ihtiyaç duyulmayabilir.

Bu nedenle “çocuk psikiyatrisine gidersek mutlaka test yapılır” düşüncesi doğru değildir.

Test, değerlendirmeye yardımcı olan araçlardan biridir; değerlendirme sürecinin tamamı değildir.

Yanlış: Bir Test Sonucu Tek Başına Tanıyı Belirler

Bir testte elde edilen puan veya sonuç, çocuğun bütün gelişimini ve ruhsal durumunu tek başına açıklamaz.

Test sonuçlarının anlamı; çocuğun gelişim öyküsü, klinik görüşme, aile gözlemleri, gerektiğinde okul bilgileri ve günlük yaşamda nasıl işlev gösterdiğiyle birlikte değerlendirilir.

Ayrıca test performansı çocuğun kaygısından, dikkatini sürdürebilmesinden, yönergeleri anlamasından veya değerlendirme ortamına uyumundan etkilenebilir.

Bu nedenle bir değerlendirme sonucunu yalnızca “puan kaç çıktı?” sorusuna indirgemek yanıltıcı olabilir.

Asıl amaç, test sonucunun çocuğun gerçek yaşamındaki güçlü ve zorlandığı alanlarla nasıl ilişkili olduğunu anlamaktır.

Yanlış: Çocuk Psikiyatristine Başvurmak İlaç Kullanmak Demektir

Çocuk psikiyatrisi değerlendirmesi yapılması, mutlaka ilaç başlanacağı anlamına gelmez.

Destek veya tedavi planı çocuğun yaşına, gelişim düzeyine, yaşadığı güçlüğe, belirtilerin şiddetine ve günlük yaşam üzerindeki etkisine göre şekillenir.

Değerlendirme sonucunda farklı yaklaşımlar gündeme gelebilir:

• Aileye yönelik bilgilendirme ve ebeveyn desteği

• Günlük yaşamda veya çevrede yapılabilecek düzenlemeler

• Psikoterapi

• Gerektiğinde okul ve rehberlik birimiyle iş birliği

• Farklı uzmanlık alanlarından ek değerlendirme

• Klinik olarak uygun görüldüğünde ilaç tedavisi

İlaç tedavisi gerekli görülen durumlarda seçeneklerden biri olabilir; ancak çocuk psikiyatrisinin tek tedavi yöntemi değildir.

Aynı şekilde her çocuk için aynı destek planının uygulanması da beklenmez. Amaç çocuğun bireysel ihtiyacına uygun bir yol belirlemektir.

Yanlış: Değerlendirmede Yalnızca Anne Babanın Anlatımı Yeterlidir

Ailenin gözlemleri çocuk ve ergen psikiyatrisi değerlendirmesinde son derece değerlidir; ancak süreç yalnızca ebeveynin anlatımından oluşmaz.

Çocuk veya ergenin yaşadığı durumu nasıl gördüğü, hangi konularda zorlandığı ve ne hissettiği de önem taşır.

Örneğin aile çocuğun ders çalışmak istemediğini düşünebilirken çocuk başarısız olma korkusu yaşadığını ifade edebilir. Dışarıdan öfke olarak görülen bir davranışın altında yoğun kaygı veya sosyal bir güçlük bulunabilir.

Çocuğun yaşı ve gelişim düzeyine uygun biçimde kendisini ifade edebileceği bir görüşme ortamı bu nedenle önemlidir.

Gerektiğinde okuldan veya çocuğu farklı ortamlarda gözlemleyen kişilerden alınan bilgiler de değerlendirmeye ek bir bakış açısı sağlayabilir.

Tek bir kişinin gözlemi çocuğun bütününü temsil etmeyebilir.

Yanlış: Doktor Seçerken İnternet Yorumları Tek Başına Yeterlidir

Çankaya çocuk psikiyatristi araştırırken internet yorumları ailelerin karşısına çıkan bilgi kaynaklarından biri olabilir. Ancak bir sağlık profesyonelinin uygunluğunu yalnızca yorum sayısı, puan veya sosyal medya görünürlüğü üzerinden değerlendirmek yeterli değildir.

Öncelikle hekimin çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları alanındaki uzmanlığının doğrulanması gerekir.

Bunun yanında aileler şu konulara bakabilir:

• Çocuğun yaşı ve gelişim özellikleri değerlendirmede dikkate alınıyor mu?

• Sorun yalnızca tek bir belirtiye indirgenmeden ele alınıyor mu?

• Çocuğa ve aileye görüşlerini ifade edebilecekleri alan tanınıyor mu?

• Test veya ek değerlendirme öneriliyorsa bunun amacı açıklanıyor mu?

• Önerilen destek ve tedavi seçeneklerinin gerekçesi anlaşılır biçimde aktarılıyor mu?

• Takip gerekiyorsa sürecin nasıl ilerleyeceği açıklanıyor mu?

“En iyi doktor” gibi nesnel olarak doğrulanması zor tanımlardan çok, çocuğun ihtiyacının ve hekimin uzmanlık alanının uyumuna odaklanmak daha anlamlıdır.

Çankaya’da Çocuk Psikiyatrisi Araştırırken Nelere Bakılabilir?

Çankaya’da çocuk psikiyatri doktoru ararken konum elbette ailelerin günlük planlamasını etkileyebilir. Bununla birlikte ulaşım kolaylığının yanında değerlendirme yaklaşımı, uzmanlık alanı ve takip sürecinin nasıl yürütüldüğü de önem taşır.

Aileler ilk değerlendirme öncesinde çocuğun yaşadığı güçlüğü tek bir tanı adıyla anlatmaya çalışmak zorunda değildir. Bunun yerine ne zaman başladığını, hangi ortamlarda ortaya çıktığını ve günlük hayatı nasıl etkilediğini somut örneklerle aktarmak çoğu zaman daha yararlıdır.

Çocuk ve ergen psikiyatrisi değerlendirmesinin amacı aileyi ya da çocuğu suçlamak değildir. Amaç; yaşanan güçlüğü gelişimsel, duygusal, davranışsal ve sosyal bağlamıyla anlamak ve gerektiğinde uygun bir yol haritası oluşturmaktır.

Çocuk psikiyatrisinin değerlendirme alanları hakkında daha geniş bilgi için Ankara çocuk psikiyatri sayfasını inceleyebilirsiniz.